Voortgang van JSF huidige stand van zaken

Apetrots zijn ze erop, De JSF komt naar Nederland, en daarmee troeven ze de Farnborough Air Show in Groot Britannië af, die vorig jaar deze primeur voorbij moest laten gaan…. omdat er toen problemen met de JSF waren (ongelukje) en daarom de oversteek niet kon maken. De kans is groot dat het dit jaar wel lukt… maar dat Nederland het voor hun Britse neus wegkaapt…. wauw.

JackdevriesJSF

Voornaamste rol voor JSF… deep strike en vliegend sensor platform.

De overtocht van een JSF is heel goed mogelijk… kijk maar hoe de Italianen het deden door een Italiaans productietoestel over te vliegen naar de VS. met alle logistieke support van dien natuurlijk. Wat een gedoe om één toestel van A naar B(eter) te krijgen zeg! 

A Relatively Short Crossing

The southern route across the Atlantic, through the Azores, is about 7,280 km long, broken down into 3,120 km from Cameri to Lajes (1,675 n.m.) and 4,150 km from Lajes to Pax River (2,240 n.m.)

During the first leg, the F-35 refuelled three times; assuming it took off with a full fuel load, it consumed four fuel loads during the first leg, or an average distance of 418 n.m. per fuel load.

During the second leg, the F-35 refuelled four times and, again assuming it took off with full tanks, the total increases to five, or an average distance of 448 n.m. per fuel load.

It is worth observing that the second leg, which according to official reports was flown with “headwinds of up to 120 knots,” actually used less fuel per mile than the first leg, during which no adverse weather or headwinds are mentioned.

-ends-

Software – Verouderde software en systeem architectuur (bijvoorbeeld Windows 7?)

Er is een hoop gezegd en geschreven over de Joint Strike Fighter en de Nederlandse deelname daaraan. Wij zijn van mening dat er veel niet klopt aan dit project, maar wat telkens weer terug komt zijn de problemen met de software. Het gaat hier te ver om diep in te gaan op wat er dan niet klopt maar het begint al met  het feit dat software voor besturing en EW door elkaar heen geschreven zijn en niet separaat, dit betekend dat als er iets gewijzigd word aan de besturingssoftware dat dit dan gevolgen heeft voor de EW data. De reden hiervoor is dat het concept van de JSF dateert van het begin van de jaren 90. Andere fabrikanten gebruiken een modulaire besturingssoftware waarbij dingen gescheiden zijn. Men kan als het ware apps invoegen naar gelang de missie.

Lees het stukje hieronder over Open systems architecture Bedenk goed de “uiteindelijke JSF productietoestellen voor Nederland stromen in vanaf 2019 is de planning…. en dan vanaf 2023 zou dan de software (en de belangrijkste hardware systemen motoren en Electro Optical System (EOTS) “vernieuwd” moeten worden?)

But Bogdan said the program would require a switch to a so-called open systems architecture by around 2023, which would make it easier to swap out sensors and other equipment on the aircraft in the future. He said the program would draw lessons from the Air Force’s new B-21 long-range bomber program, which is being designed from the start with such an open architecture.
http://www.reuters.com/article/us-lockkeed-fighter-upgrades-idUSKCN0WP2XB

Het gaat zoals gezegd om een nieuwe motor en EOTS sensor systeem, door Mindef als top of the bill verkocht. En wat lezen we nu?  De JSF moet een nieuwe Update krijgen, en een nieuw Open Architecture System… iets wat standaard is ingebouwd in de Saab GripenE (en zelfs in de huidige C/D variant… eigenlijk al vanaf de A/B). Ik wil hier bij opmerken dat het leuk is om zoals gezegd nieuwe sensorsystemen in te kunnen bouwen. maar er zijn twee beperkende factoren. 1. de Buitenkant van de JSF kan en mag niets aan worden gedaan (STEALTH) en 2. intern is er weinig ruimte… derde mogelijke factor minder waarschijnlijk: sensoren en systemen worden steeds lichter qua gewicht. Het zou dus best mogelijk zijn dat nieuwe sensoren qua gewicht ingebouwd moeten kunnen worden. Punt is wel dat deze systemen wel specifiek voor de JSF moeten worden gebouwd…. andere toestellen kunnen echt modulair worden aangepast wat veel goedkoper is!

Conclusie:  Toestellen als de Gripen zijn door Defensie bestempeld als inferieur, achterhaald, verouderd…. en nu zien we dat de JSF (die al bijna 20 jaar in ontwikkeling is, en ruim 10 jaar in productie) zelf verouderd is voordat ze in dienst genomen kan worden! 

Internet security – Verplicht Uploaden en downloaden info van en naar de VS
Wat we zien bij de JSF is dat er verschillende zorgen zijn die direct invloed hebben op ons hele land. De Nederlandse JSF’s zullen straks voorafgaand aan iedere vlucht en na afloop van iedere vlucht hun data moeten gaan uploaden naar de Verenigde Staten. Alle data is eigendom van de Verenigde Staten, wij mogen het als het ware gebruiken.. Dit brengt echter enorme risico’s met zich mee. Als deze uploads niet gebeuren zijn de JSF toestellen nutteloos. Men kan er niets mee.

The F-35 is entirely dependent on the ALIS system for its maintenance, and on US-based software laboratories for its mission data loads, so that its operation requires secure and high-speed Internet links between its operating bases and the US. 

Korte samenvatting van het artikel is te vinden in een vorige blog. European countries and their quest for sovereignty !

  • USG decided unilateral that all software laboratories should be on US territory, also Operation & Sustainment (O&S) also managed from US territory.
  • The JSF needs permanent data exchanges, before and after every sortie
  • ALIS can, and has, prevented aircraft taking off because of an incomplete data file.
  • the volume of data that must travel to and from the United States is gigantic, and any disruption in Internet traffic could cripple air forces as the F-35 cannot operate unless it is logged into, and cleared by, ALIS.
  • “undersea Internet cables are surprisingly vulnerable.”
  • “Russian submarines and spy ships are aggressively operating near the vital undersea cables that carry almost all global Internet communications, raising concerns among some American military and intelligence officials that the Russians might be planning to attack those lines in times of tension or conflict.”
  • “ultimate Russian hack on the United States could involve severing the fiber-optic cables at some of their hardest-to-access locations to halt the instant communications on which the West’s governments, economies and citizens have grown dependent,”
  • If the F-35 performs as advertised, it should gather very argue amounts of tactical data during each mission – data that it will have to transmit to the software labs in the US so they can be used to update the mission data files, adding another large volume data flow in both directions.
  • The OT&E report mentions that “Maintenance downloads using the ground data receptacle … usually takes an hour, delaying access to maintenance information.” This is an indication of the data volume involved, especially as the upgraded ALIS runs on a standard Windows 7 operating system.
  • “Currently, the pilot debrief timeline is too long as it takes approximately 1.5 hours to download a 1.5 hour flight. This is unacceptable and [we] are in the process of fielding an improved system [which] will decrease the timeline to download mission data by a factor of 8, meaning a 1.5 hour flight will be downloaded in about fifteen minutes,” he told the Subcommittee on Tactical Air and Land Forces of the House Armed Services Committee on Oct 21.
  • The USG will manage the entire global fleet, and we are bound to their rules. And we will be able to operate only when and where the USG wants us to operate.
  • What we read here should have impact on decision making in Europe within each JSF partner country.
  • The non-U.S. operator will not be able to use its own intelligence data to update the EW system, or the “fusion engine” used to identify targets, or modify the system to defeat cyber threats, without the active cooperation of U.S. personnel in the Reprogramming Labs.
  • Our Aircraft can fly…. but they can’t operate!

Het risico voor ons land moge duidelijk zijn. Nederland zit straks opgescheept met 35 + 2 test JSF, die met name bedoeld is voor strategische bombardementen (en niet Multi Role zoals de JSF lobby altijd heeft beweerd).  Feitenmateriaal, ook uit de VS spreekt dat tegen. bijvoorbeeld voormalig U.S. Air Force Air Combat Command Gen Hostage:

“If I do not keep that F-22 fleet viable, the F-35 fleet frankly will be irrelevant. The F-35 is not built as an air superiority platform. It needs the F-22,” says Hostage to Air Force Times.

Testen – vooruitschuiven of zelfs annuleren van tests om maar de snelle punten te scoren

En dan het voortgangsrapport JSF van onze minister: prachtig al die testpunten bijvoorbeeld. Maar wist je dat ze die overdaad aan punten halen door makkelijke dingen te testen, (die ze naar voren halen) en andere issues te passeren door ze te verschuiven…. of gewoon niet te testen?

Ook de operationele tests en zelfs “computer” simulaties worden volgens ooggetuigen letterlijk beïnvloed: (zie dit verslag aan het Australische parlement)

35 Lt.Col Anker Sorensen (Rtd) (PDF 35 KB) 

 

I’m a retired Lieutenant Colonel from the Royal Danish Air force. I have flown the F-16 for 16 years. Been Squadron Commander, Base Commander Operations, Base Commander and Inspector General Flight Safety Armed Forces Denmark. In my career I also worked at Air Force Tactical Command and was responsible for the operational requirements for new fighter aircraft. In this connection I repeatedly took part in simulated flights with Joint Strike Fighter at Wright Patterson AFB in the United States and also in England.

On one of these simulations, I had a Danish test pilot with me. In addition, there were participants from a number of other countries. We also simulated Joint Strike Fighter against Russian fighter aircraft where we flew two against two.

In the forenoon I and the Danish test pilot was flying Joint Strike Fighters against two Russian fighters. In the afternoon we swapped, so we flew Russian fighter aircraft against the Joint Strike Fighter. In the afternoon the first thing the test pilot and I noticed was that the Russian fighters was not loaded with the best air-to-air missiles as the Russians have in real life. We therefore asked about getting some better. It was denied us.

We two pilots complained but it was not changed. My test pilot and I decided in our simulated Russian combat aircraft to fly “line abreast”, but with 25 nautical miles distance. Then at least one of us could with radar look into the side of the Joint Strike Fighter and thus view it at long distance. The one who “saw” the Joint Strike Fighter could then link the radar image to the other. Then missiles could be fired at long distance at the Joint Strike Fighter. It was also denied us, although we protested this incomprehensible disposition.

It was now quite clear to us that with the directives and emotional limitations simulations would in no way give a true and fair view of anything. On the other hand, it would show that the Joint Strike Fighter was a good air defense fighter, which in no way can be inferred from the simulations. We spoke loudly and clearly that this way was manipulating with the Joint Strike Fighter air defence capability. Because of these circumstances, I would not let the Danish Air Force be included as part of the totally misleading/non-transparent results, which alone would show Joint Strike Fighters superiority in the air defence role, which it would not have been against an opponent with missiles with a far better Joint Strike Fighter Submission 35 performance than those who we were given permission to. Also there was given major obstacles in the way flying tactically against the Joint Strike Fighter. We therefore left simulations, returned to Denmark and complained to the Chief of Staff Tactical Air Command and technical manager Air Material Command. Due to these conditions and having insight into what else was going on, attempts were made from the Danish side to get an operational pilot to the Joint Program Office but due to some special circumstances it at that time failed. With my speech, I would like to draw attention to the fact that at least some of the air to air simulations that have been carried out, in no way give a true and fair view of the Joint Strike Fighter in the air defence role. I consider it to be a disaster if simulations as mentioned above are accepted and thus forms part of a possible decision to choose the Joint Strike Fighter.

SO test results in the case of the JSF don’t say anything, if it’s preplanned and according to best outcome of the JSF itself.

Op 11 December kwam  Michael Gilmore, Director, Operational Test and Evaluation Office of the Secretary of Defense met zijn rapport.

On 11 December 2015, Dr Michael Gilmore, in a memorandum (attached) to the Under Secretary of Defense Acquisition, Technology and Logistics, and Vice Chairman of the Joint Chiefs of Staff, officially advised of ‘Concerns with Plans for F-35 System Development and Follow-On Development’; here is the opening paragraph: The current “official schedule” to complete full development and testing of all Block 3F capabilities by 31 July 2017, is not realistic.It could be achieved only by eliminating a significant number of currently planned test points, tripling the rate at which weapons delivery events have historically been conducted, and deferring resolution of significant operational deficiencies to Block 4. In fact, I learned very recently that the program is currently considering reducing by two thirds the number of planned weapons delivery events (per the approved Test and Evaluation Master Plan) for weapons certification. This course of action, if followed, constitutes a very high risk of failing Initial Operational Test and Evaluation (IOT&E). (My bolding) Under US law, if a weapon system fails Initial Operational Test and Evaluation, it cannot legally go into full-rate production. The USA has cancelled large weapons system after failure to reach required operational capability; examples are the Navy A-12 Avenger II Stealth Fighter / Attack aircraft cancelled 7 January 1991 and the Army RAH-66 Comanche Attack Helicopter cancelled 24 February 2004.

Lezen we hierover iets terug in het voortgangsrapport van Defensie over de JSF?  Nee alleen een terloopse opmerking dat DOT&E nog altijd problemen ziet in de “software” en dat ze claimt dat de Block3F software pas in 2018 bruikbaar zal zijn…. maar dat maakt niet uit, Nederlandse JSF’jes stromen pas vanaf 2019 in en de IOC is gepland voor 2021.

In de tussentijd ligt geen enkel ding de bestelling van de eerste echte 8 “productie” JSF in de weg. Alles gaat zoals het hoort… bij de JSF. Niet goed, maar we doen het toch! Meer hierover op JSFNieuws.nl

Alle logica spreekt tegen de aanschaf van de JSF voor Nederland (andere landen kunnen zowel een bommenwerper als Air Superiority fighter aanschaffen, maar kleine landen kunnen zich dat niet veroorloven.) De meerderheid van de Tweede Kamer kiest dus opzettelijk voor een toestel dat ongeschikt is voor Nederlands gebruik… De luchtmacht wil het toestel graag maar waarom zijn zij niet eerlijk hierover? Deze leugens—- want dat zijn het, men wist het omdat ook de Amerikaanse Luchtmacht het weet! — in combinatie met de oneerlijke manier van kandidatenvergelijking maakt dit tot een democratisch debacle… ten top.

Als je naar het gehele “defensie” plaatje kijkt zijn de gevolgen van de JSF schikbarend. Zie het wegbezuinigen van capaciteiten (om lagere exploitatiekosten te hebben – feit is dat de exploitatiekosten van de JSF die gaten weer opvullen… want 37 JSF kosten meer in exploitatie dan 68 F-16… met minder vluchten per toestel! En het is die Airpower die de verloren gegane gevechtskracht van Landmacht en Marine zou moeten opvangen…. als het er op aankomt!

Ja de Luchtmacht wil de JSF. (al sinds de jaren 90 van de vorige eeuw… nu zo’n 20 jaar geleden alweer.. waarvan de JSF al zo’n 10 jaar in ontwikkeling is.. nog altijd niet operationeel, hoewel de JSF fans dat wel beweren.. maar wat is operationele inzet? Dat is wat onze F-16’s doen, en daar is nog geen enkele JSF toe in staat. Ook die van de USMC niet, die inmiddels de operationele status zeggen te hebben. DOT&E, en GAO spreken dit tegen.. maar toch…)   De Koninklijke Luchtmacht heeft de JSF verkocht als het een echt multirole toestel. Hoewel de VS in al haar publicaties duidelijk is… het is een strategische bommenwerper  die (ongezien zonder enkele bedreiging ) haar doel kan bestoken. Daarvoor hoefde ze in eerste instantie ook geen lange-afstandswapens in te zetten.. Dat is tenslotte het argument van NL JSF lobby ministerie tegen de 4e generatie toestellen, die dat wel nodig zouden hebben inmiddels wil men in de JSF ook dergelijke wapens integreren, en heeft men in Nederland het plan voor een aanvullend wapen….). Multi-rol mn neus dus…. feitelijk (volgens de Amerikanen zelf) is het toestel niet (meer) geschikt/bedoeld voor de twee belangrijkste redenen voor de Nederlandse krijgsmacht. Zoals die altijd geweest is, en zoals dat hoort te zijn voor een relatief klein land, met een relatief kleine krijgsmacht. Zonder deze factoren heeft het hebben van iedere andere capaciteit (in de lucht) nauwelijk zin. Zeker niet omdat ook andere capaciteiten die “gedeeltelijk” in de behoefte zouden kunnen voorzien zijn wegbezuinigd.  (denk aan Tanks, Vermindering van Artillerie denk aan Long-Range Guided Weapons / YPR-PRAT, denk aan de PRTL (mobiel wapenysteem tegen luchtdoelen…)  De twee voornaamste taken van het “luchtwapen” voor Nederland zijn:

1. Luchtverdediging / air superiority zie bv opmerking USAF gen. Hostage over de irrelevantie vd JSF als de F22 vloot er niet zou zijn.

2. CAS… het aanvallen van gronddoelen in rechtstreekse ondersteuning van eigen grondgebonden eenheden.

Voornaamste rol voor JSF… deep strike en vliegend sensor platform.  Met verouderde sensoren en gedeeltelijk stealth maar zichtbaar met IRST (infrarood) passieve radar.. en SMART-L radar van Thales Nederland. (zie uitzending hierover 13:45)  Als het aan Dutchforce21 ligt zou een derde primaire taak aan het “luchtwapen” worden toegevoegd c.q. in ere worden hersteld. De capaciteit om het maritieme gevecht vanuit de lucht te ondersteunen door Maritiem Patrouillevliegtuigen en de beschikking over wapens tegen oppervlakteschepen in een A2/D2 rol.

En dat alles veel te duur in aanschaf en exploitatie. En (mede) verantwoordelijk voor de afbraak van de rest van de krijgsmacht en afhankelijkheid van Airpower 35+2 JSF + 30 Apache helikopters. Die feitelijk niet in staat zullen zijn om 24/7 onder alle omstandigheden te opereren. Bedankt Luchtmacht en JSF lobbyisten, en politici die de JSF mogelijk hebben gemaakt…..!

Advertenties

2 gedachten over “Voortgang van JSF huidige stand van zaken

  1. Walter de Geus

    U spreekt over een oneerlijke kandidaat vergelijking en daarmee ben ik het eens. U zou echter aanvullend kunnen vermelden dat bij de eerste vergelijking de F-35 als énige van de 6 kandidaten in 2010 volledig heeft gefaald. Immers in de vraagstelling werden de eisen gesteld waaraan het gevechtstoestel in 2010 moest kunnen voldoen, omdat de luchtmachtstaf er vanuit ging dat de F-16 vanaf dat moment moest worden vervangen.Dat punt moet steeds gemarkeerd worden.( Weliswaar werd in 2008 een kleinere vergelijking gedaan om de PvdA binnen boord te houden en werd over de datum niet gesproken).Hieruit blijkt dat de luchtmachtstaf incapabel is om te beoordelen of de manier van ontwikkelen van een gevechtsvliegtuig een goede is. Ze hadden moeten weten dat bij de geweldige overlap van ontwikkelen, testen en produceren enorme problemen te verwachten waren.Bij werkelijke kennis van zaken zouden ze dan ook nooit de datum 2010 hebben genoemd.
    Er zou nu een degelijk onderzoek moeten komen naar de besluitvorming van destijds en ook van nu gelet ook op de huidige stand van zaken.
    Het is aan de luchtmachtstaf en de verantwoordelijke politici te danken dat de luchtmacht een onbeduidend krijgsmacht onderdeel wordt, die in verhouding veel te veel geld kost, wat weer ten koste gaat van de andere krijgsmacht onderdelen.
    Ondanks dat het budget niet groot was, had Nederland een luchtmacht van minstens 4 squadrons kunnen hebben, als men de tering naar de nering had gezet en voor de Saab Gripen E had gekozen. Dat had ook veel gescheeld in de exploitatiekosten.
    Een parlementaire enquête is op zijn plaats en wel zo gauw mogelijk.

    Ik vind ook dat nu de generaal Middendorp dringend vraagt om meer geld voor defensie, hij moet laten zien dat het geld goed/efficiënt wordt besteed. Wat goed is voor de taak of missie is goed genoeg, dat hoeft niet het allerbeste te zijn.Bijvoorbeeld geen NH 90 heliNFH maar Panther of Wildcat AW159,geen NH90 NTTH, maar de Cogar blijven gebruiken en tzt vervangen door AW 139M of AW149, geen F-35 maar Gripen E. Dat past beter bij het budget en de mogelijkheden die Nederland heeft. Er moet ook een onafhankelijke instantie komen die dergelijke grote wapenaankopen beoordeeld t.o.v de het Nederlandse beleid en zijn financiële spankracht.
    Dit moet de invloed van die hobbyisten bij de luchtmacht en de krijgsmacht algemeen te niet doen.
    Walter de Geus

    1. dutchforce21 Berichtauteur

      Beste Walter,

      Bedankt voor uw reactie. Ik probeer kort op uw punten in te gaan. Wat u schrijft over de kandidaten vergelijking(en) ben ik helemaal met u eens. Er zijn een aantal vergelijkingen geweest, geen daarvan was volledig transparant. Ik heb daar eerder over geschreven op mijn blog. Dit is heel duidelijk geworden in 2014 toen tijdens een Rondetafel gesprek in de Tweede Kamer bleek dat op dat moment vanaf 2008 de andere fabrikanten NIET in contact konden komen met het ministerie. Geen enkele communicatie is er in die tijd geweest. Hoe kon Defensie dan zo goed weten dat hun claim, dat de JSF beter was dan de anderen… of omgekeerd, dat alle gevechtstoestellen de (ontwikkelings)problemen doormaken die de JSF doormaakt. Dit is letterlijk zo gezegd, en de kamerleden trappen er in als zoete koek. De ontwikkelingen van de alternatieven stond echter niet stil toestellen met moderdere sensoren, AESA radar systemen, en meer dan dat dan de JSF ook maar heeft. Het paradepaardje van de JSF, de EOTS, die nu al verouderd is, de motor die aan vervanging toe is ( blijkbaar kunnen ze qua gewicht niets meer besparen dus zal de stuwdruk omhoog moeten.. en dus ook de hittebron.. wat vrijwel zeker ook weer in een korter bereik zal resulteren.. tenzij ze de sterkere motor zuiniger kunnen maken?) en natuurlijk de software. Als de JSF dan de beste is… waarom dan niet eerlijk zijn en wachten tot dat nieuwe toestel (de JSF met nieuwe modulaire software, nieuwe motor en nieuwe EOTS? Dat kan, de F16’s gaan voor € 500 miljoen gemoderniseerd worden om langer door te vliegen. (op geniepige wijze zijn dit project en diverse JSF gerelateerde projecten uit het Project Vervanging F16 gehaald.. oh ja, het heet nu Project invoering JSF toch?
      Het grote probleem is echter niet dat de luchtmacht het wapen is dat het “lachertje” van de krijgsmacht is.. het probleem is dat de rest van de krijgsmacht haar capaciteiten – om gevechtskracht te genereren – heeft opgeofferd (KL) of zo weinig capaciteit meer over heeft (KM) zodat ze niet voldoende voortzettingsvermogen meer heeft. De KM kan volgens mij nog redelijk goed meekomen en ook in oorlogsomstandigheden opereren.. alleen met te weinig middelen, onderbemand en dit alles om ruimte te maken voor de JSF (terwijl de JSF ingevoerd word, moeten de exploitatiekosten van de gehele krijgsmacht omlaag) De KL heeft geen gevechtskracht meer, ze zullen dat zelf nooit toegeven, want daar zijn ze te trots voor? Of ze zien het gewoon niet. Ze zijn trots op hun Duits-Nederlandse tankbataljon, de Boxers voldoen niet, zijn te zwaar en veel te duur, de Fenneks voldoen in de verkenningsrol, maar hebben zelf geen gevechtskracht om zichzelf te verdedigen (zonder terug te kunnen vallen op tanks) de Fennek MRAT is niets meer dan een taxi voor een Spike LR schutter met een imperiaal op het dak, het team van twee voertuigen heeft samen één buisje. En kan alleen opereren door ergens in hinderlaag te gaan liggen wachten. Fennek Mortier idem dito. En deze voertuigen vervullen nu taken waarvoor voorheen alleen, maar dan ook alleen, de Boxer geschikt was.. (en dus niet alle andere alternatieven die men had kunnen kopen soms voor de helft van de prijs.)Alleen de CV90 (uit Zweden) kan voor de gemechaniseerde (twee) bataljons “vechten” de gemotoriseerde troepen beschikken over pantservoertuigen alleen met wapens ter zelfverdediging. De artillerie bestaat uit oude mortieren en (te) zware 155mm Pantserhouwitzers. Kortom de landmacht is volkomen uit verband gerukt, met de bestaande koude oorlog structuren (opgenomen in Duitse Divisies) ingedeeld in Brigades met een enorme logistieke staart.
      De genoemde aangepaste krijgsmacht met (andere helikopters en toestellen etc.) is best iets waar ook ik iets in zie. Alleen dan wel na een neutrale kandidaten vergelijking.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s