Materieel Verwerving door macho mannen; deel 2

Gisteren behandelde ik het Project Groot Pantser Wiel Voertuig met als ultiem eindresultaat: de Boxer. vandaag ga ik dieper in op het kleine broertje (of zusje) van die grote en (te) zware bakbeest, de Fennek. Overigens geloof ik heust wel dat de Fennek voldoet aan de eisen, tenminste in de verkenningsrol… waar het voor bedoeld is. Het is een goed product… alleen was het de prijs waard?

Tweede voorbeeld: Fennek
Met enige verbazing volg ik het hele project Kleine Pantserwiel Voertuigen waarbij de belangrijkste vraag is, Wat als? Was het eerst nog de bedoeling dat het Groot Pantser Wielvoertuig vrijwel alle taken van de verouderde YPR en M577 versies zou gaan overnemen, al snel (2000) bleek de Fennek deze taken ook te kunnen volbrengen. Terwijl in eerdere stukken van de toenmalige staatssecretaris stond dat andere voertuigen dan de Boxer niet aan de gewenste (technische en veiligheids)eisen voldeden. Dit was toen nog reden voor het DMO en de staatssecretaris om zonder opgave van reden het voorstel van de Zwitserse firma Mowag (via RDM) af te wijzen. Deze afwijzing is volgens mij mede veroorzaker van het faillissement van deze firma geworden, met als gevolg een verlies aan kennis en arbeidsplaatsen in de defensie-industrie. Overigens is de Piranha V inmiddels door de Britten verkozen boven het Boxer programma waar zij eerst in participeerden. De opgedane ervaringen in Irak en Afghanistan hebben hen doen besluiten zich terug te trekken uit het Boxer project, waar eerder Frankrijk zich al uit terugtrok.

PWV BoxerLandmachtdagen2009Teil3080

De politiek
Na het teruglezen van de stukken over de besluitvorming en de ontwikkeling valt het me op dat er vanuit de politiek, oppositie of geen oppositie, nooit vragen zijn gesteld over de veiligheid, het beschermingsniveau en  de operationele inzet van de AD, MRAT, MR en SWP versies. Wellicht staan deze vragen wel in geheime dossiers, maar op internet (Parlando) is daar niets over terug te vinden. Waarom vraag ik me dan af…… Er zijn toch genoeg vragen die een serieus en eerlijk antwoord verdienen?

1.            Wat als de slogan: “Zien, zonder gezien te worden”. NIET opgaat?

2.            Opereren in de huidige omstandigheden tegen irreguliere tegenstanders is voor de Fennek te doen, maar wat als het wel een keer nodig is om op te treden tegen een zwaardere opponent met modern materieel (voertuigen, sensoren en wapensystemen)?

3.            Wat kan er gedaan worden om ook de Fennek tegen IED’s en andere bedreigingen te beschermen? Ook dit is nodig aangezien het beschermingsniveau rondom heel laag is.

De kamerstukken die ik gelezen heb gaven geregeld aanleiding tot het stellen van dit soort kritische vragen. Ook was het mogelijk om tijdens besprekingen van de VKC voor defensie, met de staatssecretaris om hier dieper op in te gaan. Enkele voorbeelden daarvan zijn de vragen 9, 10 en 29 van de lijst van vragen en antwoorden d.d. 12-12-2001 (26 637 volgnr. 6).

9 Worden de MRAT-systemen alleen in de Fennek-voertuigen vervoerd of worden zij ook bovenop Fennek-voertuigen gemonteerd?

Antw.: De MRAT-systemen zijn draagbare anti-tankwapens die vanaf de schouder worden afgevuurd. Zij worden alleen meegevoerd met de Fennek-MRAT.

De Fennek wordt niet voorzien van een installatie voor het afvuren van de MRAT. Hiertoe is besloten omdat een schutter met een anti-tankwapen een kleiner profiel heeft dan een wapendragend voertuig en derhalve minder kwetsbaar is als doel voor de tank die bestreden wordt.

Ik kan me niet voorstellen dat deze argumentatie steekhoudend is. Alle ‘moderne’ landen, en dus niet alleen de westerse maar ook landen als Rusland, Iran, Saudi Arabië en bijv. China, zetten (terecht) steeds meer in op het uitrusten van voertuigen met systemen die vanuit het voertuig afgevuurd kunnen worden. Ook het bereik van deze systemen neemt toe. Het concept, zoals Defensie voor ogen heeft is alleen effectief als de tegenstander in een hinderlaag is gelopen/gereden. Wellicht gaat men er voor het gemak van uit dat de tanks stil blijven staan? In alle andere gevallen lopen de soldaten juist meer risico omdat zij het voertuig moeten verlaten en slechts 5 Spike MR anti-tankwapens bij zich kunnen hebben, overigens aan boord van de Fennek dus niet direct vuurgereed. Wat als de tegenstander door een onverwachte manoeuvre de Fenneks van de uitgestegen bemanningsleden weet te scheiden?

Technisch is het mogelijk:

imagesCAWUH2AN Fennek SWP

Kamerleden hadden hierop door kunnen en moeten vragen: zoals:

•             Is het meevoeren van 5 reloads van de Spike MR wel voldoende voor operationele inzet onder zwaardere omstandigheden?

•             Was er geen andere optie voor inzet van de MRAT versie? Bijvoorbeeld een systeem waarbij vanuit het voertuig de wapens zouden kunnen worden afgevuurd?

10

Wat wordt de vervoerscapaciteit, inclusief personeel, van de Fennekvoertuigen MRAT en AD?

Antw.:Alle versies van de Fennek hebben een driekoppige bemanning. Daarnaast kan circa 1 000 kg uitrusting voor de specifieke taakuitoefening met de Fennek worden vervoerd. Voor de MRAT-versie omvat deze uitrusting o.a. één afvuurinrichting en vijf projectielen. Het optreden van de Fennek geschiedt overigens door ploegen, bestaande uit twee voertuigen, waarbij van verschillende (vooral grote of dure) uitrustingsstukken slechts één exemplaar per ploeg wordt meegevoerd. Afhankelijk van de opdracht wordt bepaald welke uitrusting werkelijk wordt meegevoerd. Wel zijn in alle voertuigen de voorzieningen voor vervoer aanwezig.

Het leek mij dat dit algemeen bekend was op het moment van schrijven dat alle Fennek voertuigen over slechts drie bemanningsleden zouden beschikken. Dat het antwoord op deze vraag geen reden is geweest voor het stopzetten van dit project is heel erg vreemd. Hoe is het mogelijk dat een militair voertuig slechts uitgerust kan worden met 5 raketten terwijl voor de Fennek in principe de eis is gesteld dat deze geschikt is om langdurig (minstens 5 dagen voor de LVB) en onder moeilijke omstandigheden te werken. Werken in ploegen van twee komt in dit verband wel erg zuinig over. Zoals het hier staat maak ik overigens op dat het zelfs zo is dat 1 van de twee voertuigen een lanceerbuis heeft en dat ze samen dus 10 Spike MR hebben. Stel dat het voertuig met de lanceerbuis is uitgeschakeld? Hoe kan het tweede voertuig dan zijn taken nog uitvoeren? Naar aanleiding van vraag 10 en het gegeven antwoord konden vervolg vragen gesteld worden:

•             Welke voertuigen en/of systemen dienen de Fennek (LVB) verkenner te escorteren en te beschermen?

•             Is het meevoeren van 5 reloads van de Spike MR wel voldoende voor operationele inzet onder zwaardere omstandigheden?

•             Hoe zit dat met de MR versie? Is het wel veilig om mortiergranaten bovenop het voertuig te vervoeren? Stel dat er op deze granaten geschoten kan worden? (of een handgranaat, of een molotovcocktail?

29

Is het juist dat in Duitsland vooral het LVB voor verkenning wordt gebruikt en niet voor MRAT- en AD-taken? Welke lichte pantservoertuigen gebruikt Duitsland voor deze laatste taken?

Antw.: Ja. Voor Duitsland zijn in het huidige contract slechts een LVB-variant voor verkenningstaken en een genievariant voor specifieke genieverkenningstaken voorzien. Een deel van de Nederlandse voertuigen in de AD-variant zal eveneens voor een dergelijke genieverkenningstaak worden ingezet. In Nederland is de Fennek gekozen voor MRAT- en AD-taken om redenen van logistieke gelijkheid. Duitsland beschikt over een uitgebreider arsenaal aan voertuigen, waaronder de Marder met het Milan anti-tankwapen en de Jaguar met het HOT anti-tankwapen, die soortgelijke taken hebben als de MRAT-versie van de Fennek. Vervanging van deze wapensystemen is niet op korte termijn voorzien.

Is het werkelijk alleen maar zo dat de Duitsers hun systeem niet hoefden te vernieuwen of was de Fennek MRAT gewoon geen optie? Duitsland heeft overigens in 2005 de Jaguar uit dienst genomen, zonder deze door de Fennek te vervangen. Misschien omdat het een te groot risico voor het personeel en daardoor een verlies aan effectiviteit zou betekenen om dit systeem op een dergelijke manier in te zetten? Bedenk goed dat de KL in die tijd (2001) over gelijkwaardige systemen als de Duitsers beschikten. De YPR-PRAT kon TOW raketten lanceren beschermt vanuit het voertuig en kon een grote voorraad van 12 raketten vervoeren. Nu beschikt de KL dus over een voertuig waarbij slechts 5 raketten vervoert kunnen worden die alleen bruikbaar zijn als de schutter de betrekkelijke veiligheid van het voertuig verlaat. De TOW heeft overigens een bereik van 3750m tegen 2500 voor de Spike MR, die overigens wel Fire & Forget capaciteiten heeft.

Huidige situatie
Helaas werden geen van deze vragen gesteld zoals bleek uit de nodige verslagen. Ook niet bij de gesprekken van de VKC met de staatssecretaris, waarvan ik de verslagen heb kunnen lezen. Bronnen binnen defensie hebben mij (onofficieel) verteld dat de BVE’s de beschikking hebben over een Peloton Fennek MRAT (ik schat 12 voertuigen per pel.) Men heeft op dit momenteel echter geen idee hoe deze eenheid ingezet kan worden. Het lijkt mij een logische taak voor deze voertuigen om de Fennek verkenners bijstand en vuursteun te verlenen indien dat nodig is. Maar om de reeds genoemde redenen kan ik mij heel goed voorstellen dat de militairen de Fennek MRAT daarvoor niet geschikt achten. De Koninklijke Landmacht beschikt nu over een systeem, die naar mijn mening niet volledig aan de eisen van het moderne slagveld kan voldoen. Er zijn verkeerde keuzes gemaakt vanuit “kosten besparende” overwegingen, terwijl dat uiteindelijk niet zo is. Voor de taken: transport van mortieren en Spike MR, en ook de SWP hadden mijns inziens veel goedkopere voertuigen, zoals bijvoorbeeld: Panhard VBR, Otocar Cobra, Mowag Eagle IV en ook de BV-206 en BVS10 Viking, aangeschaft kunnen worden. Volgens mij is er een andere reden dat er voor de Fennek gekozen is, namelijk dat anders het hele project niet door was gegaan omdat het Breakeven-Point niet was behaald. En dat zou een beschamende vertoning zijn geweest voor het ministerie, de politiek en de Koninklijke Landmacht. En laten we wel wezen, men sjoemelt met functies en taken en aantallen waar het hun uitkomt. Duitsland heeft inmiddels de EAGLE IV in de verkenningsuitvoering aangeschaft ipv een tweede batch Fennek te bestellen. De EAGLE IV heeft daarvoor precies dezelfde observatie apparatuur als de Fennek.

Nogmaals dit zijn in de praktijk dezelfde verdraaiingen die we in het geval van de JSF tegenkomen. Defensiemedewerkers, generaals, politici en lobbyisten: HOU HIER MEE OP!

Dit soort bevooroordeling en bevoordeling met letterlijk bij elkaar gelogen en gegooglde informatie mag niet meer voorkomen. De vergelijking dient zo objectief en neutraal mogelijk plaats te vinden.

 

 

Advertenties

Een gedachte over “Materieel Verwerving door macho mannen; deel 2

  1. Smithc9

    I’m extremely impressed with your writing skills and also with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog like this one nowadays.. eecdeddcdkeebkeg

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s